23.11.14

Σχεδιαστές Οπτικής Επικοινωνίας & Κοστολόγηση

Δίπλωμα, πτυχίο, master, σπουδές εντός και εκτός των συνόρων, ένα laptop παραμάσχαλα και μια βαλίτσα γεμάτη όνειρα και ελπίδες. Κάπως έτσι είναι η εικόνα ενός νέου που αποφάσισε να γίνει γραφίστας, που σπούδασε, ξόδεψε χρόνο, χρήμα και φαιά ουσία και ήρθε η ώρα να ανταμειφθεί για τους κόπους του. Και τώρα; Τώρα έφτασε η ώρα της κοστολόγησης! Οι πρώτοι υποψήφιοι πελάτες έκαναν δειλά την εμφάνιση τους και το φλέγον πρόβλημα του καθορισμού της χρέωσης των παρεχόμενων προς αυτούς υπηρεσιών αναζητά επειγόντως λύση. Δεν πρέπει να υπάρχει πιο πολυσυζητημένο θέμα για την κοινότητα των επαγγελματιών γραφιστών από αυτό της κοστολόγησης. Αντικείμενο συχνά διαφωνιών και αντεγκλήσεων έχει απασχολήσει σίγουρα όλους τους σχετικούς με τον χώρο.

Οι απόψεις, πολλές και συχνά αντικρουόμενες. Κάποιοι θεωρούν ότι ένας γραφίστας πρέπει να χρεώνει ανάλογα με το χρόνο που αφιερώνει για μία συγκεκριμένη εργασία. Η σκέψη αυτή στηρίζεται στη λογική ότι για να συντηρηθεί μια επαγγελματική δραστηριότητα με έξοδα και υποχρεώσεις που τρέχουν κάθε μήνα, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ένα ελάχιστο ποσό ως ασφαλιστική δικλείδα για την κάλυψη τους. Βέβαια από την άλλη πλευρά, σε ένα δημιουργικό επάγγελμα όπως αυτό του σχεδιαστή οπτικής επικοινωνίας η ποιότητα του τελικού αποτελέσματος δεν είναι απαραίτητα ευθέως ανάλογη του χρόνου. Επίσης δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε και τον παράγοντα της εμπειρίας που είναι πολύ σημαντικός για τους χρόνους εργασίας ενός σχεδιαστή.




Σίγουρα οι απαιτήσεις της δουλειάς σε χρόνο και κόπο δεν είναι πάντα οι ίδιες. Έχει μεγάλη διαφορά η απλή προσαρμογή μιας διαφημιστικής καταχώρησης από την μελέτη ενός λογοτύπου ή από την δημιουργία, εκ του μηδενός, μίας νέας εταιρικής ταυτότητας. Αυτό όμως που δεν θα πρέπει να έχει ποτέ διαφορά είναι η ποιότητα και η αρτιότητα της δουλειάς του γραφίστα, η οποία θα πρέπει να παραμένει σε υψηλά επίπεδα ανεξάρτητα από το περιεχόμενο. Με βάση αυτή τη λογική δεν διαφυλάσσεται μόνο η αξιοπιστία του σχεδιαστή αλλά και το κύρος του επαγγελματικού κλάδου. Ένας γραφίστας πληρώνεται για το design που παράγει και καταξιώνεται μέσα από αυτό.

Στο εξωτερικό έχουν γίνει κατά καιρούς προσπάθειες για την δημιουργία πρακτικών κατευθυντήριων γραμμών και κανόνων που θα πρέπει να έχει υπ' όψιν του ένας γραφίστας προκειμένου να μπορεί να κοστολογεί ορθολογιστικά τις υπηρεσίες που παρέχει. Κάποιες μάλιστα οργανώσεις και ενώσεις του κλάδου των γραφικών τεχνών έχουν προχωρήσει μέχρι και στην έκδοση ενδεικτικών τιμοκαταλόγων. Το πρόβλημα της κοστολόγησης βέβαια δεν είναι απλά και μόνον ο καθορισμός κάποιων ελάχιστων ενδεικτικών τιμών αλλά πρώτιστα η απουσία επαγγελματικής συνείδησης, η οποία δεν χτίζεται μέσα από τις σελίδες ενός τιμοκαταλόγου. Ένας κλάδος χωρίς οργανωμένη και νομικά κατοχυρωμένη υπόσταση δεν είναι εύκολο να εμφυσήσει τον επαγγελματισμό στα μέλη του αλλά ούτε και να εμπεδωθεί στην συνείδηση του κοινού.

Στην πράξη ένας δυνητικός πελάτης τις περισσότερες φορές αγνοεί όχι μόνο το περιεχόμενο αλλά και τη σημασία της δουλειάς ενός γραφίστα. Όπως ακριβώς είναι διαφορετικό το αντικείμενο ενός Ιατρού από εκείνο ενός Φαρμακοποιού, έτσι και οι υπηρεσίες που παρέχει ένα δημιουργικό γραφείο σε καμία περίπτωση δεν ταυτίζονται με εκείνες ενός τυπογραφείου. Κάθε επαγγελματίας αξιώνει αμοιβή για το τμήμα που του αναλογεί και είναι υπόλογος απέναντι στον πελάτη του για αυτό ακριβώς.

Graphic Designer | aggeliki.mk@gmail.com
"Πολίτης της Κυριακής" | "Παράθυρο" 23.11.14
#Γραφιστορίες #015





16.11.14

Οπτική επικοινωνία και κρατικοί φορείς


Τα τελευταία χρόνια οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες ανά την Ευρώπη μπορεί να δημιούργησαν ένα κλίμα αβεβαιότητας και επιχειρηματικής δυσπραγίας στον εμπορικό κόσμο, όμως αντίθετα στο χώρο της τέχνης και του πολιτισμού έδρασαν ως καταλύτης για την ποιοτική αναβάθμιση που παρατηρούμε σήμερα να συντελείται. Νέοι δημιουργοί που γαλουχήθηκαν μακριά από τις σειρήνες της πλασματικής αφθονίας αλλά και παλαιότεροι που αντιλήφθηκαν την στροφή προς την ποιότητα ως τον μόνο δρόμο που τους είχε απομείνει, ένωσαν τις δυνάμεις τους προκειμένου να παρουσιάσουν στο ευρύ κοινό ένα νέο πρόσωπο απαλλαγμένο από τα λάθη, τις υπερβολές αλλά και τις προχειρότητες του παρελθόντος.  

H αλλαγή αυτή επηρέασε τη μουσική, τη ζωγραφική και τις άλλες καλές τέχνες, αλλά παράλληλα δημιούργησε ισχυρές και γόνιμες συνεργασίες και με τους κλάδους των εφαρμοσμένων τεχνών. Χαρακτηριστικό παραδείγματα αποτελεί η επικοινωνιακή πολιτική που έχει εφαρμόσει το Mέγαρο Mουσικής Αθηνών και η Kρατική Oρχήστρα Θεσσαλονίκης σε σχέση και το έντυπο διαφημιστικό και πληροφοριακό τους υλικό. Αμφότεροι οι σημαίνοντες αυτοί οργανισμοί εμπιστεύτηκαν την οπτική τους επικοινωνία σε νέους αλλά πολλά υποσχόμενους σχεδιαστές, επιλέγοντας να επενδύσουν στο σύγχρονο και δυναμικό design. Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος η επένδυση αυτή απέδωσε καρπούς. Οι σχεδιαστικές ομάδες των polka dot design και dolphins communication design, στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων και παρέδωσαν στα μάτια του μουσικόφιλου κοινού, και όχι μόνο, δημιουργίες υψηλής ποιότητας που δεν αρκούνται μόνο στον επικοινωνιακό και διαφημιστικό τους ρόλο, αλλά παράλληλα αναβαθμίζουν και την αισθητική του αστικού τοπίου που τις φιλοξενεί. Άξια μνείας βέβαια και η ευελιξία που έδειξαν οι δυο κρατικοί φορείς στην επιλογή και ανάθεση του έργου, γεγονός σπάνιο για οργανισμούς αυτού του είδους.




Αυτός είναι ο δρόμος που θα πρέπει να ακολουθήσουν και οι αντίστοιχοι Κυπριακοί οργανισμοί προκειμένου να ξεφύγουν από τον φαύλο κύκλο των συνεχών και άγονων διαγωνισμών ανάθεσης παραγωγής επικοινωνιακού υλικού. Χαρακτηριστική περίπτωση ο περίφημος διαγωνισμός λογοτύπου για την Κυπριακή προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο εν λόγω διαγωνισμός κρίθηκε άγονος, άγνωστος ο πραγματικός λόγος, προκειμένου να ακολουθήσει μια σειρά καινοφανών ανακοινώσεων και γεγονότων που οδήγησαν σε ένα αποτέλεσμα που άφησε πολλές σκιές και ερωτηματικά γύρω από την λογική και διαφάνεια της όλης διαδικασίας.

Πιο πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Ιδρύματος “Συμφωνική ορχήστρα Κύπρου” και η προκήρυξη προσφορών που εξέδωσε για τον σχεδιασμό ενημερωτικού και διαφημιστικού υλικού για την καλλιτεχνική περίοδο 2014 - 2015. Η διαδικασία, και πάλι για λόγους που δεν έγιναν γνωστοί, φαίνεται να έχει ακυρωθεί. Το πρόβλημα που δημιουργείται από αυτήν την εξέλιξη έχει πολλές συνιστώσες. Δεν είναι μόνο το κύρος και η αξιοπιστία του Ιδρύματος που πλήττεται αλλά και η επικοινωνιακή - εμπορική του εικόνα. Από τη μία δημιουργούνται εύλογα ερωτηματικά και αμφιβολίες στους επαγγελματίες σχεδιαστές και στα δημιουργικά γραφεία που έλαβαν μέρος σε αυτό το διαγωνισμό προσφορών και από την άλλη, η επικοινωνιακή εικόνα του Ιδρύματος που βγαίνει προς το ευρύ κοινό δεν είναι αντάξια του καλού ονόματος και της αδιαμφισβήτητης καλλιτεχνικής αξίας των μουσικών του σχημάτων. Αδιαμφισβήτητη βέβαια είναι και η αξία των σχεδιαστών οπτικής επικοινωνίας που ζουν και εργάζονται στην Κύπρο. Ειδικά τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μία δυναμική που αναζητά συνεχώς νέες διεξόδους έκφρασης και δημιουργίας και που στην προκειμένη περίπτωση θα μπορούσε να προσφέρει τα μέγιστα στη συνολική καλλιτεχνική και πολιτιστική αναβάθμιση του τόπου μας.






Graphic Designer | aggeliki.mk@gmail.com
"Πολίτης της Κυριακής" | "Παράθυρο" 16.11.14
#Γραφιστορίες #014



9.11.14

Διαφήμιση ... του δρόμου




Ανακαλώ πολλές φορές στη μνήμη μου διαφημίσεις περασμένων ετών και συνειδητοποιώ ότι σχεδόν πάντα αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά και τις συνθήκες της εποχής που τις δημιούργησαν. Θυμάμαι, πρέπει να ήταν πριν από περίπου πέντε χρόνια, την εποχή των “παχιών αγελάδων” και των αντίστοιχων προέδρων στο νησί μας, μια διαφήμιση για σπουδές στον τομέα των υπηρεσιών φύλαξης και ασφάλειας. Ένας συμπαθής νεαρός με πλατύ χαμόγελο και ακόμα πιο πλατύ πηλίκιο στο κεφάλι, δήλωνε με περισσή αυτοπεποίθηση “τώρα μπορώ και εγώ!”. Μία δήλωση που, αν μη τι άλλο, προσδιόρισε την εποχή εκείνη. Σε έναν κόσμο που όλα ήταν εφικτά, εδώ ο άλλος έγινε μέχρι και πρόεδρος, πως θα μπορούσε να μην τα καταφέρει ο εν λόγω νεαρός; Πόσο δύσκολο θα μπορούσε να είναι το έργο του; Το πολύ πολύ να του ζητούσαν να φυλάξει κανένα εμπορευματοκιβώτιο, νομίζω θα τα είχε καταφέρει πολύ καλύτερα.

Στην συνέχεια περάσαμε στην εποχή των μεγάλων ηγετών. Τον ίδιο δρόμο ακολούθησαν και οι διαφημίσεις. Έγιναν περισσότερο ανθρωποκεντρικές τονίζοντας όμως την δυνητικά εξέχουσα προσωπικότητα των πρωταγωνιστών τους. Φερέλπιδες νέοι φόρεσαν Ιατρικές φόρμες και κρέμασαν στηθοσκόπια στο λαιμό, άλλοτε πάλι, δικηγορικούς τηβέννους και ήταν τόσο πειστικοί που νόμιζες πως αν ζούσε ο Λυσίας στην εποχή μας, θα αγόρευε “υπέρ αδυνάτων” στο δικαστικό μέγαρο Λευκωσίας. Κοπέλες σαν τα κρύα τα νερά, που λέει και ο συμπαθής λαός μας, με κράνος στο κεφάλι, μέσα σε εργοτάξια, να διαχειρίζονται τον ορυκτό μας πλούτο και να παίζουν τους υδρογονάνθρακες στα δάκτυλα. Άλλος πάλι με αμφίεση υπερήρωα να θέλει να σώσει τους υπολογιστές μας από τους ιούς και άλλος να αναλύει οικονομικά δεδομένα αποτυπώνοντας εξισώσεις σε εικονικούς μαυροπίνακες.




Κρίμα όμως που η συνέχεια μας χάλασε λίγο το όνειρο. Η κρίση μας έφερε κουρέματα και άλλα ψαλιδίσματα, μισθών, συντάξεων και θέσεων εργασίας. Οι ηγέτες έχασαν το αγέρωχο τους ύφος και η μπριγιαντίνη στα κουρεμένα τους μαλλιά έχασε κάτι από την λάμψη της. Για μια ακόμη φορά όμως, οι σχεδιαστές οπτικής επικοινωνίας, οι δημιουργικοί άνθρωποι της βιομηχανίας της διαφήμισης ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των καιρών. Φανέρωσαν τον κρυμμένο άσσο από το μανίκι τους. Επιστράτευσαν τη δύναμη της τυπογραφίας, έστω της Κινεζικής, και με βλέμμα στραμμένο προς την ανατολή υπέδειξαν τον δρόμο που θα έπρεπε να ακολουθήσουμε. Ένας σχεδιαστής θα πρέπει να μπορεί να προσαρμόζεται, να είναι ένας χαμαιλέοντας της επικοινωνίας. Τι και αν τα εικοσιτέσσερα γράμματα του Ελληνικού αλφαβήτου δεν είναι αρκετά, το Κινεζικό έχει χιλιάδες για να πειραματιστείς και να δημιουργήσεις.

Έτσι, οι διαφημιστικές πινακίδες εκατέρωθεν του αυτοκινητόδρομου Πάφου - Λεμεσού - Λευκωσίας με συνθέσεις ιδεογραμμάτων πολλαπλασιάστηκαν, ενώ αντιστρόφως, οι γραφίστες και των τριών πόλεων είδαν τους μισθούς τους να μειώνονται. Υποθέτω πως κάπως έτσι δυστυχώς είναι τα πράγματα σε έναν κόσμο που δε μένει ποτέ στατικός. Μόνη σταθερή και συνεπής στο ρόλο της, εκείνη η κοπέλα που γυρνάει ακόμα την έλικα της ανεμογεννήτριας, που σπουδάζει κάτι σε σχέση με το περιβάλλον και προσδοκεί την έλευση της αειφόρου ανάπτυξης στο νησί μας και περιμένει .... και γυρνάει την έλικα ... και ονειροπολεί ... για ένα καλύτερο μέλλον, και ακόμα περιμένει!




Graphic Designer | aggeliki.mk@gmail.com
"Πολίτης της Κυριακής" | "Παράθυρο" 09.11.14
#Γραφιστορίες #013


3.11.14

Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις!


Την προηγούμενη εβδομάδα, είχα την τύχη να παρακολουθήσω μια άκρως ενδιαφέρουσα διάλεξη από τον σπουδαίο Κύπριο χαράκτη Χαμπή Τσαγγάρη, ο οποίος με χαρισματική αμεσότητα και αφοπλιστική ειλικρίνεια ταξίδεψε το κοινό του σε έναν κόσμο εικόνων, παραμυθιών και ποιημάτων από την πλούσια Κυπριακή παράδοση. Στις πλείστες των περιπτώσεων ένας πληθωρικός καλλιτέχνης δεν αρκείται στο να παρουσιάσει απλά το έργο του, αλλά μέσα από αυτό θέτει το εφαλτήριο για να περιπλανηθεί ο ακροατής στα μονοπάτια της δημιουργικής του πορείας και να ταυτιστεί με αυτό.

Κοινό γνώρισμα των δημιουργικών ανθρώπων αλλά και κινητήριος δύναμη για κάθε τους βήμα σίγουρα δεν είναι μόνο η ουσιαστική θεωρητική κατάρτιση αλλά συνάμα και η φιλοσοφική θεώρηση της καθημερινότητας που με γλαφυρότητα έχει περιγράψει ο Ιταλικής καταγωγής Αμερικανός συγγραφέας Leo Buscaglia στην συλλογή διαλέξεων του που κυκλοφορούν υπό τον τίτλο “Living, loving, learning” (Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις).

Ένας σχεδιαστής οπτικής επικοινωνίας θα πρέπει να μπορεί να αφουγκράζεται τις σχεδιαστικές ανάγκες της εποχής του αλλά παράλληλα να προβλέπει και να διαμορφώνει τις μελλοντικές τάσεις. Για να μπορεί να το κάνει αυτό, θα πρέπει να έχει την ευχέρεια να αλληλεπιδρά, να αφομοιώνει και να αφομοιώνεται με το περιβάλλον του, να ζει και να αναπνέει μέσα σε αυτό. Ένας σπουδαίος σχεδιαστής δεν μπορεί να προσδιορίζεται ως αυτό μόνο. Είναι η πολύπλευρη και ολοκληρωμένη προσωπικότητα του που βρίσκει διαύλους επικοινωνίας και διέξοδο μέσα από την οπτική επικοινωνία. Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας κάθε ανθρώπου σμιλεύονται μέσα από την επαφή του με τον συνάνθρωπο, μέσα από τη ζωή του ως μέλος διαφόρων κοινωνικών ομάδων και από τις εμπειρίες που αυτές οι επαφές έχουν να του προσφέρουν. Χαρακτηριστική περίπτωση ο David Carson, ένας από τους κορυφαίους γραφίστες της εποχής μας, με σπουδές στην κοινωνιολογία και παγκόσμιες διακρίσεις στον χώρο του επαγγελματικού Surfing.

Η σχεδόν μυσταγωγική ανάγνωση του ποιήματος “Ανεράδα” του Βασίλη Μιχαηλίδη σε συνδυασμό με τα έξοχα χαρακτικά του Χαμπή Τσαγγάρη φανέρωσαν την γενεσιουργό αιτία της συγγραφής του λυρικότερου ίσως εκ των ποιημάτων του μεγάλου Κύπριου ποιητή, την αγάπη. Ένας Graphic Designer μπορεί και χρησιμοποιεί διάφορα μέσα πειθούς δίνοντας τους οπτική υπόσταση μέσω των δημιουργιών του. Το ισχυρότερο όμως όπλο στη φαρέτρα του είναι η επίκληση στο συναίσθημα και το δημιουργικότερο όλων των συναισθημάτων είναι η αγάπη. Ένας γραφίστας πρέπει πρώτιστα να αγαπήσει αυτό που κάνει. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του διεθνούς φήμης πολυβραβευμένου Έλληνα σχεδιαστή Χάρη Τσέβη “Το καλύτερο βραβείο είναι το να ξυπνάς κάθε πρωί για να κάνεις την καλύτερη δουλειά που θα μπορούσες να ονειρευτείς”. Ένας δημιουργός δίνει πνοή στα έργα του καταθέτοντας κάθε φορά ένα κομμάτι της ψυχής του, ως αποτύπωση του εσωτερικού του κόσμου, έτσι όσο πιο πλούσιος συναισθημάτων είναι αυτός τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα η αποτύπωση αυτή να παραμείνει ανεξίτηλη στο πέρασμα των χρόνων.     




Ο κόσμος της οπτικής επικοινωνίας κατά τις τελευταίες δεκαετίες καθορίζει και καθορίζεται από την αλματώδη εξέλιξη των νέων τεχνολογιών. Οι ραγδαίες αυτές αλλαγές υπαγορεύουν και την αναγκαιότητα της συνεχούς ενημέρωσης και εκπαίδευσης που πρέπει να έχει ένας σχεδιαστής οπτικής επικοινωνίας για να μπορεί να παραμένει στις επάλξεις του επαγγελματικού του χώρου. Αυτή όμως είναι η μια μόνο πλευρά του νομίσματος. Από την άλλη μεριά, ένας γραφίστας οφείλει να παίρνει μαθήματα και από τη ίδια τη ζωή. Ο άνθρωπος, που κατά τον Αριστοτέλη, είναι φύσει κοινωνικό ον μπορεί και εξελίσσεται, να αποκτά γνώσεις και δεξιότητες μόνο μέσα από την κοινωνική του ζωή. Σε καμία περίπτωση φυσικά δεν μπορεί να είναι παθητικός δέκτης. Η γνώση και η μάθηση προϋποθέτουν την υιοθέτηση ενεργών και πρωταγωνιστικών δράσεων και ρόλων που είναι έτσι και αλλιώς άμεσα συνυφασμένοι με το δημιουργικό επάγγελμα του σχεδιαστή. 


Graphic Designer | aggeliki.mk@gmail.com
"Πολίτης της Κυριακής" | "Παράθυρο" 02.11.14
#Γραφιστορίες #012